Artikllar: joy nomlari, muassasalar va yagona narsalar
Geografik nomlar, maktab va kasalxona kabi muassasalar hamda yagona narsalar oldidan the kerakmi yoki yoʻqmi. B2
Bu mavzuda uchta guruh bor. Birinchisi — dunyoda bitta boʻlgan yoki hamma biladigan narsalar. Ular oldidan the keladi: the sun, the moon, the sky, the internet, the environment.
Ikkinchisi — muassasalar: school, university, hospital, work, bed. Agar u yerga asosiy maqsadda borsak (oʻqish uchun, davolanish uchun), artikl qoʻyilmaydi: go to school, be in hospital. Agar binoning oʻzi haqida yoki boshqa maqsadda borsak — the: Mum went to the school to talk to my teacher.
Uchinchisi — geografik nomlar. Koʻpchilik davlatlar, shaharlar, qitʼalar, koʻchalar, alohida togʻ va koʻllar artiklsiz: Uzbekistan, Tashkent, Asia, Mount Everest, Lake Baikal. Daryolar, dengizlar, okeanlar, choʻllar, togʻ tizmalari, orollar guruhi va nomida Republic, Kingdom, States boʻlgan yoki koʻplikdagi davlatlar — the bilan: the Amu Darya, the Aral Sea, the Alps, the USA, the UK, the Netherlands.
Shakllar
the + sun / moon / sky / world / internet / environmentThe sun rises in the east.
go to / be at / be in + school, university, hospital, work, bed (no article)
the + building (a visit for another reason)Grandpa is in hospital, so we went to the hospital to see him.
countries, cities, continents, streets
Mount + name, Lake + nameTashkent is the capital of Uzbekistan, in Central Asia.
the + rivers, seas, oceans, deserts, mountain ranges, island groups
the + Republic / Kingdom / States / plural namesThe Syr Darya flows into the Aral Sea.
Qachon ishlatiladi
Bitta boʻlgan va hamma biladigan narsalar — the
- The internet has changed the way we study. — Internet oʻqish usulimizni oʻzgartirdi.
- Don't look directly at the sun. — Quyoshga toʻgʻridan-toʻgʻri qarama.
Muassasaga asosiy maqsadda borilsa — artiklsiz, bino yoki boshqa maqsad boʻlsa — the
- My sister is at university in Tashkent. — Opam Toshkentda universitetda oʻqiydi.
- Dad went to the school for a parents' meeting. — Dadam ota-onalar majlisi uchun maktabga bordi.
- I'm tired. I'm going to bed. — Charchadim. Uxlagani yotaman.
Geografik nomlar: davlat va shahar — artiklsiz; daryo, dengiz, choʻl — the
- My uncle lives in the UK, near the River Thames. — Amakim Buyuk Britaniyada, Temza daryosi yaqinida yashaydi.
- The Kyzylkum Desert covers a large part of Uzbekistan. — Qizilqum choʻli Oʻzbekistonning katta qismini egallaydi.
Mehmonxona, muzey, teatr va «of» bilan nomlar — odatda the
- We visited the Registan and the Amir Timur Museum. — Biz Registon va Amir Temur muzeyiga bordik.
- She wants to study at the University of Edinburgh. — U Edinburg universitetida oʻqimoqchi.
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida artikl yoʻq, shuning uchun bu qoidalarni yodlash kerak. Eng chalkashi — muassasalar: oʻzbekcha «maktabga bordim» ikkala holatda bir xil, inglizchada esa oʻquvchi sifatida — go to school, ota-onalar majlisiga — go to the school. Joy nomlarida ham «Amudaryo», «Orol dengizi», «AQSH» oldidan hech narsa qoʻymaymiz, inglizchada esa the Amu Darya, the Aral Sea, the USA. Teskari xato ham uchraydi: «the Uzbekistan», «the Tashkent».
Eslatmalar
- home oldidan artikl ham, to ham qoʻyilmaydi: go home, be at home.
- Britaniya ingliz tilida in hospital, at university; Amerika ingliz tilida in the hospital, in college. Ikkalasi ham toʻgʻri, lekin bitta uslubni tanlang.
- IELTS Writing uchun: the environment, the government, the media, the elderly — the bilan; lekin nature, society, technology umumiy maʼnoda artiklsiz.
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ We swam in Black Sea last summer. ✓ We swam in the Black Sea last summer.
Dengiz nomlari oldidan the qoʻyiladi. - ✗ I want to visit the Russia and the Kazakhstan. ✓ I want to visit Russia and Kazakhstan.
Oddiy davlat nomlari artiklsiz. - ✗ My cousin lives in USA. ✓ My cousin lives in the USA.
Nomida States, Kingdom, Republic boʻlsa — the. - ✗ My sister goes to the school by bus every day. ✓ My sister goes to school by bus every day.
Oʻqish uchun borilsa — artiklsiz.
Mini test
1. My little brother started ___ school last September. the / a / (no article)
Javob: (no article). Oʻquvchi sifatida maktabga boradi — artiklsiz.
2. Mum went to ___ school to speak to my teacher. (no article) / the / a
Javob: the. Oyim oʻqish uchun emas, oʻqituvchi bilan gaplashgani bordi — the.
3. The Syr Darya flows into ___ Aral Sea. the / (no article) / an
Javob: the. Dengiz nomlari oldidan the.
4. Last summer we went to ___ Netherlands. the / (no article) / a
Javob: the. Koʻplikdagi davlat nomi — the.
5. ___ Mount Everest is the highest mountain in the world. The / (no article) / A
Javob: (no article). Alohida togʻ nomi (Mount + nom) artiklsiz.
По-русски: Артикли с названиями мест, учреждениями и уникальными предметами
Нужен ли the перед географическими названиями, учреждениями вроде школы и больницы и уникальными предметами.
В этой теме три группы. Первая — то, что существует в одном экземпляре или известно всем. Перед этим ставится the: the sun, the moon, the sky, the internet, the environment.
Вторая — учреждения: school, university, hospital, work, bed. Если мы идём туда по основному назначению (учиться, лечиться), артикля нет: go to school, be in hospital. Если речь о самом здании или мы пришли по другой причине — the: Mum went to the school to talk to my teacher.
Третья — географические названия. Большинство стран, городов, континентов, улиц, отдельных гор и озёр — без артикля: Uzbekistan, Tashkent, Asia, Mount Everest, Lake Baikal. Реки, моря, океаны, пустыни, горные цепи, группы островов, а также страны со словами Republic, Kingdom, States или во множественном числе — с the: the Amu Darya, the Aral Sea, the Alps, the USA, the UK, the Netherlands.
Сравнение с русским и узбекским
В русском нет артиклей, и все названия звучат одинаково: «Волга», «Каспийское море», «США». Поэтому русскоязычные пишут Volga, Caspian Sea, USA без артикля. Обратная ошибка — артикль там, где его не бывает: the Russia, the Moscow, the Lake Baikal. Ещё одна ловушка — учреждения: русское «в больнице» не различает пациента и посетителя, а в английском in hospital — лечится, at the hospital — пришёл навестить или работает там.
Bogʻliq mavzular
- the yoki artiklsiz: umumiy va aniq maʼno B1
- Aniq artikl the A1
- Noaniq artikl: a va an A1
- Sanaladigan va sanalmaydigan otlar A2
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.