Sanaladigan va sanalmaydigan otlar
Qaysi otlarni sanash mumkin (an apple, two apples) va qaysilarini sanab boʻlmaydi (water, money). A2
Ingliz tilida otlar ikki guruhga boʻlinadi. Sanaladigan otlarni bittalab sanash mumkin: one apple, two apples, three friends. Sanalmaydigan otlar esa moddalar, suyuqliklar va umumiy tushunchalar: water, rice, milk, money, music, information.
Sanaladigan otlarning birlik va koʻplik shakli bor. Birlikda ularning oldida a/an turadi: a book, an egg. Koʻplikda -s qoʻshiladi: books, eggs.
Sanalmaydigan otlar doim birlikda qoladi: ular -s olmaydi va a/an bilan ishlatilmaydi. Feʼl ham birlikda boʻladi: The water is cold. Ularni sanash kerak boʻlsa, oʻlchov soʻzini qoʻshing: a glass of water, a piece of cake, two bottles of milk.
Shakllar
a / an + singular noun
number / some / many + plural noun (-s)I have a sister and two brothers.
uncountable noun + singular verb
(no a / an, no -s)Milk is good for you.
a glass / cup / bottle / piece / kilo + of + uncountable nounCan I have a cup of tea, please?
Qachon ishlatiladi
Sanaladigan otlar — bittalab sanash mumkin boʻlgan odamlar, hayvonlar va narsalar
- There are thirty students in our class. — Sinfimizda oʻttizta oʻquvchi bor.
- I bought an apple and two bananas. — Men bitta olma va ikkita banan sotib oldim.
Sanalmaydigan otlar — moddalar, suyuqliklar, mayda donli ovqatlar va mavhum tushunchalar
- We need rice and carrots for the plov. — Palov uchun guruch va sabzi kerak.
- My homework is very difficult today. — Bugun uy vazifam juda qiyin.
- Money isn't everything. — Pul — hamma narsa emas.
Sanalmaydigan narsani sanash uchun oʻlchov soʻzi ishlatiladi: a bottle of, a piece of, a slice of
- Can I have a bottle of water, please? — Bir shisha suv bera olasizmi?
- She gave me a good piece of advice. — U menga bitta yaxshi maslahat berdi.
- I eat two slices of bread for breakfast. — Nonushtada ikki boʻlak non yeyman.
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida sondan keyin ot birlikda qoladi: ikkita olma, uchta kitob. Ingliz tilida esa koʻplik kerak: two apples. Bundan tashqari, oʻzbekcha sanaladigan baʼzi soʻzlar inglizchada sanalmaydi: «ikkita maslahat», «yangiliklar», «maʼlumotlar», «sochlar» deymiz, lekin advice, news, information, hair -s olmaydi va a bilan kelmaydi. Shuning uchun «an advice», «informations», «hairs» degan xatolar koʻp uchraydi.
Eslatmalar
- Bu otlar ingliz tilida sanalmaydi: information, advice, news, homework, furniture, luggage, money, hair. news -s bilan tugasa ham birlikda: The news is good.
- Baʼzi otlar ikkala xil boʻladi: coffee (ichimlik) — a coffee (bir chashka), chicken (goʻsht) — a chicken (tovuq), paper (qogʻoz) — a paper (gazeta).
- Savolda: How many + sanaladigan ot (How many books?), How much + sanalmaydigan ot (How much water?).
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ Can you give me an advice? ✓ Can you give me some advice?
advice sanalmaydi: a/an olmaydi. Bitta maslahat — a piece of advice. - ✗ I have a lot of homeworks. ✓ I have a lot of homework.
homework sanalmaydi, -s olmaydi. - ✗ The money are on the table. ✓ The money is on the table.
money sanalmaydi, shuning uchun feʼl birlikda: is. - ✗ I need some informations about the course. ✓ I need some information about the course.
information sanalmaydi va doim -s qoʻshimchasiz ishlatiladi.
Mini test
1. Can you give me some ___? advices / advice / an advice
Javob: advice. advice sanalmaydi: -s ham, an ham olmaydi.
2. There ___ some milk in the fridge. is / are / has
Javob: is. milk sanalmaydi, shuning uchun there is.
3. Which noun is uncountable? chair / friend / furniture
Javob: furniture. furniture (mebel) inglizchada sanalmaydi: a piece of furniture deymiz.
4. The news ___ very good today. is / are / were
Javob: is. news -s bilan tugasa ham sanalmaydi va birlikda: is.
5. My sister has long dark ___. hairs / a hair / hair
Javob: hair. Boshdagi soch umuman olganda hair — sanalmaydi.
По-русски: Исчисляемые и неисчисляемые существительные
Какие существительные можно посчитать (an apple, two apples), а какие нельзя (water, money).
В английском существительные делятся на две группы. Исчисляемые можно посчитать по одному: one apple, two apples, three friends. Неисчисляемые — это вещества, жидкости и общие понятия: water, rice, milk, money, music, information.
У исчисляемых есть единственное и множественное число. В единственном числе перед ними стоит a/an: a book, an egg. Во множественном добавляется -s: books, eggs.
Неисчисляемые всегда остаются в единственном числе: они не берут -s и не употребляются с a/an. Глагол тоже в единственном числе: The water is cold. Если их нужно посчитать, добавьте слово-меру: a glass of water, a piece of cake, two bottles of milk.
Сравнение с русским и узбекским
В русском тоже есть неисчисляемые слова (вода, сахар, молоко), так что сама идея знакома. Но многие слова ведут себя иначе: «совет» исчисляемое (два совета), а advice — нет; «новости», «деньги», «волосы» — множественное число, а news, money, hair — единственное: The money is here. «Домашние задания» и «фрукты» тоже обычно не переводятся множественным числом: homework, fruit. Отсюда ошибки «an advice», «the money are», «homeworks».
Bogʻliq mavzular
- Otlarning koʻplik shakli A1
- Some va any A1
- Much, many va a lot of A2
- Bir oz, bir nechta: a few, a little A2
- Noaniq artikl: a va an A1
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.