Hozirgi tugallangan zamon: for va since

Oʻtmishda boshlanib, hozir ham davom etayotgan holat qancha vaqtdan beri borligini aytish uchun. A2

Present Perfect + for / since oʻtmishda boshlangan va hozir ham davom etayotgan holat haqida gapiradi: «Toshkentda besh yildan beri yashayman» → I have lived in Tashkent for five years. Yaʼni men hali ham shu yerda yashayman.

Gap have / has + feʼlning 3-shakli (V3) bilan tuziladi: I have known, she has been. Vaqtni ikki xil aytamiz: for — davr, qancha vaqt (for two hours, for ten years); since — boshlanish nuqtasi, qachondan beri (since Monday, since 2020, since I was ten).

Savol uchun How long ishlatiladi: How long have you lived here? — Bu yerda qancha vaqtdan beri yashaysiz?

Shakllar

Tasdiq gap
I / you / we / they + have + V3 + for / since …
he / she / it + has + V3 + for / since …

We have lived in Samarkand since 2019.

Inkor gap
subject + haven't / hasn't + V3 + for / since …

I haven't seen Aziz for two weeks.

Soʻroq gap
How long + have / has + subject + V3?
Have / Has + subject + V3 + for / since …?

How long have you known your best friend?

Qachon ishlatiladi

for + davr: qancha vaqtdan beri (for ten minutes, for three days, for a long time)

since + boshlanish nuqtasi: qachondan beri (since Monday, since 2015, since the morning)

since + Past Simple zamonidagi gap: since I was a child

Inkor: biror ish qancha vaqtdan beri boʻlmagan

Oʻzbek tili bilan farqi

Oʻzbek tilida bu maʼno hozirgi zamon va «-dan beri» bilan aytiladi: «Toshkentda besh yildan beri yashayman». Shuning uchun oʻquvchilar Present Simple ishlatib yuboradi: I live here for five years ✗. Ingliz tilida davr hozirgacha davom etsa, Present Perfect kerak: I have lived here for five years. Yana bir farq: oʻzbekchada bitta «-dan beri» bor, inglizchada esa ikki soʻz — davr uchun for (besh yildan beri), boshlanish nuqtasi uchun since (2020-yildan beri).

Eslatmalar

Keng tarqalgan xatolar

Mini test

1. I have had this phone ___ two years. since / for / from

Javob: for. two years — davr, shuning uchun for.

2. My uncle has worked in Bukhara ___ 2018. for / ago / since

Javob: since. 2018 — boshlanish nuqtasi, shuning uchun since.

3. We ___ each other since we were children. have known / know / knew

Javob: have known. since bilan hozirgacha davom etayotgan holat — Present Perfect.

4. How long ___ at this school? are you / do you be / have you been

Javob: have you been. How long savoli hozirgacha davom etayotgan holat haqida — have you been.

5. I haven't seen my cousin ___ last summer. since / for / ago

Javob: since. last summer — boshlanish nuqtasi, shuning uchun since.

По-русски: Настоящее совершённое время: for и since

Чтобы сказать, как долго длится то, что началось в прошлом и продолжается сейчас.

Present Perfect + for / since говорит о том, что началось в прошлом и продолжается сейчас: «Я живу в Ташкенте пять лет» → I have lived in Tashkent for five years. То есть я и сейчас там живу.

Строится через have / has + третью форму глагола (V3): I have known, she has been. Время указываем двумя способами: for — период, сколько времени (for two hours, for ten years); since — точка начала, с какого момента (since Monday, since 2020, since I was ten).

Для вопроса используется How long: How long have you lived here? — Как долго ты здесь живёшь?

Сравнение с русским и узбекским

В русском здесь используется настоящее время: «Я живу здесь пять лет», «Я знаю его с детства». Отсюда типичные ошибки: I live here for five years, I know him since childhood. В английском, если период тянется до сейчас, нужен Present Perfect: I have lived, I have known. Кроме того, русские «уже пять лет» и «с 2020 года» передаются разными словами: for (период) и since (точка начала). Предлог «с» здесь не from: since 2020, а не from 2020.

Bogʻliq mavzular

Ingliz tilini Safiya bilan oʻrganing

Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.