Safiya
Have / get something done: ishni birovga qildirish
Ishni oʻzimiz emas, boshqa birov (usta, xizmat) biz uchun qilganini aytish uchun. B2
I cut my hair desak, sochimni oʻzim kesgan boʻlaman. Sartaroshga borgan boʻlsam, I had my hair cut deyman — «sochimni oldirdim». Bu tuzilma ishni pul toʻlab yoki iltimos qilib boshqaga qildirganimizni bildiradi: sartarosh, usta, shifokor, xizmat.
Formula: have + narsa + V3. Have istalgan zamonda boʻlishi mumkin: I'm having my phone repaired, We've had the kitchen painted, I'll have it checked. Soʻz tartibi juda muhim: narsa have va V3 orasida turadi.
Get something done maʼnosi xuddi shunday, faqat soʻzlashuvga xosroq: I need to get my eyes tested. Bundan tashqari, have something done yoqimsiz voqea uchun ham ishlatiladi: She had her bag stolen — «uning sumkasini oʻgʻirlab ketishdi».
Shakllar
have / get + object + V3I had my hair cut yesterday.
don't / didn't / haven't + have / get + object + V3We didn't get the car washed.
Do / Did / Will + subject + have / get + object + V3?
Where + do you have + object + V3?Did you get your phone screen fixed?
Qachon ishlatiladi
Xizmat: ishni biz uchun boshqa odam qiladi
- We're having our flat painted next week. — Kelasi hafta kvartiramizni boʻyatamiz.
- I need to get my eyes tested. — Koʻzimni tekshirtirishim kerak.
- Where did you have your photos printed? — Rasmlaringni qayerda chiqartirding?
Biz bilan yoqimsiz voqea yuz berdi (odatda have)
- He had his phone stolen on the bus. — Avtobusda uning telefonini oʻgʻirlab ketishdi.
- We had our flight cancelled because of the snow. — Qor sabab reysimiz bekor qilindi.
Get + narsa + V3 — ishni (oʻzimiz) tugatib qoʻyish
- I'll get my project finished by Friday. — Loyihamni jumagacha tugatib qoʻyaman.
- Let's get this room tidied before Mum comes home. — Oyim kelguncha bu xonani yigʻishtirib qoʻyaylik.
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida buning uchun maxsus qoʻshimcha bor — orttirma nisbat: kestirdim, tuzattirdim, boʻyatdik, tekshirtirdim. Demak, maʼno tanish, faqat inglizchada u alohida tuzilma bilan beriladi: have + narsa + V3. Muammo shundaki, soʻzlashuvda oʻzbekcha «sochimni oldim» ham deyiladi (garchi sartarosh olgan boʻlsa ham), va buni «I cut my hair» deb tarjima qilishadi — inglizlar buni «oʻzim kesdim» deb tushunadi. Yana bir xato — soʻz tartibi: «I had repaired my phone» (= oʻzim tuzatgan edim) oʻrniga I had my phone repaired.
Eslatmalar
- Soʻz tartibi maʼnoni oʻzgartiradi: I had my hair cut — sartarosh kesdi; I had cut my hair — Past Perfect, oʻzim kesgan edim.
- Kimga qildirganimizni aytish uchun: have + odam + verb yoki get + odam + to + verb: I had the mechanic check the brakes. I got my brother to help me.
- Bu yerda make ishlatilmaydi: «I made my hair cut» xato. Make — majburlash maʼnosida.
- IELTS Speaking boʻlimida xizmatlar, xarid, kundalik ishlar haqida gapirganda bu tuzilma nutqni tabiiy qiladi: I usually get my hair cut once a month.
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ I cut my hair at the barber's yesterday. ✓ I had my hair cut at the barber's yesterday.
Sartarosh kesgan — have + narsa + V3. - ✗ We're having repaired our car. ✓ We're having our car repaired.
Narsa have va V3 orasida turadi. - ✗ She got her nails do. ✓ She got her nails done.
Oxirida V3 kerak: done. - ✗ I made my phone repair. ✓ I had my phone repaired.
Xizmat uchun have / get + V3; make — majburlash.
Mini test
1. My laptop was very slow, so I ___ last week. had it repair / had it repaired / had repaired it
Javob: had it repaired. Usta tuzatgan: have + narsa + V3.
2. You should ___ your eyes tested. get / make / do
Javob: get. Get + narsa + V3 — ishni birovga qildirish.
3. We're having our kitchen ___ next month. paint / painting / painted
Javob: painted. Narsadan keyin V3 keladi: painted.
4. Poor Aziz! He ___ on the train yesterday. had his wallet stolen / stole his wallet / had stolen his wallet
Javob: had his wallet stolen. Yoqimsiz voqea: have + narsa + V3.
5. Where ___ your hair cut? do you / do you have / you have
Javob: do you have. Savolda do yordamchi, keyin have + narsa + V3.
По-русски: Have / get something done: каузатив
Чтобы сказать, что работу для нас сделал кто-то другой (мастер, сервис), а не мы сами.
Если я скажу I cut my hair, это значит, что я подстригся сам. Если же я ходил в парикмахерскую, нужно сказать I had my hair cut. Эта конструкция показывает, что работу за нас сделал кто-то другой — за деньги или по просьбе: парикмахер, мастер, врач, сервис.
Формула: have + предмет + V3. Have может стоять в любом времени: I'm having my phone repaired, We've had the kitchen painted, I'll have it checked. Порядок слов очень важен: предмет стоит между have и V3.
Get something done значит то же самое, но звучит более разговорно: I need to get my eyes tested. Кроме того, have something done говорят и о неприятных событиях: She had her bag stolen — «у неё украли сумку».
Сравнение с русским и узбекским
В русском нет отдельной формы для этого значения. Мы говорим «я подстригся», «мне починили телефон», а нередко и «я починил машину», хотя чинил мастер. Переведённое дословно «I repaired my car» или «I cut my hair» англичанин поймёт так, будто вы сделали это сами. А возвратное «подстригся» иногда превращается в «I cut myself» — это значит «я порезался». Нужно: I had my hair cut, I had my car repaired. Следите и за порядком слов: предмет между have и V3.
Bogʻliq mavzular
- Majhul nisbat: barcha zamonlar va modallar B2
- make va let: majburlash va ruxsat B1
- Majhul nisbat: hozirgi va oʻtgan oddiy zamon B1
- Oʻtgan tugallangan zamon B1
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.