Majhul nisbat: hozirgi va oʻtgan oddiy zamon

Ishni kim qilgani emas, ishning oʻzi yoki narsaga nima boʻlgani muhim boʻlganda. B1

Odatda gap ishni bajaruvchidan boshlanadi: Farmers grow cotton in Uzbekistan (aktiv). Majhul nisbatda (passive) esa diqqat ish bajarilgan narsaga qaratiladi: Cotton is grown in Uzbekistan — «Oʻzbekistonda paxta yetishtiriladi».

Passive ishni kim qilgani nomaʼlum, muhim emas yoki hammaga tushunarli boʻlganda ishlatiladi: My bike was stolen (kim oʻgʻirlagani nomaʼlum). Faktlar, jarayonlar va yangiliklarda juda koʻp uchraydi.

Tuzilishi: be + V3. Present Simple: am / is / are + V3 (English is spoken here). Past Simple: was / were + V3 (The school was built in 1995).

Kim qilganini aytish kerak boʻlsa, by ishlatiladi: «Oʻtkan kunlar» was written by Abdulla Qodiriy.

Shakllar

Hozirgi zamon: am / is / are + V3
am / is / are + V3
am not / isn't / aren't + V3
Am / Is / Are + subject + V3?

Plov is cooked in a big pot called a kazan.

Oʻtgan zamon: was / were + V3
was / were + V3
wasn't / weren't + V3
Was / Were + subject + V3?

The new sports centre was opened last year.

Bajaruvchi bilan: by
subject + be + V3 + by + doer

This photo was taken by my brother.

Qachon ishlatiladi

Kim qilgani nomaʼlum yoki muhim emas

Faktlar, jarayonlar va yangiliklar

Muallif yoki bajaruvchini by bilan aytish

Oʻzbek tili bilan farqi

Oʻzbek tilida majhul nisbat feʼlga -il / -in qoʻshimchasi bilan yasaladi: qurdi → qurildi, yozadi → yoziladi. Inglizchada esa qoʻshimcha emas, alohida be feʼli kerak: built → was built. Shuning uchun oʻquvchilar koʻpincha «be»ni tushirib qoldiradi: «The school built in 1995» — xato, was built kerak. Yana: «tugʻildim» ham -il bilan yasalgan majhul shakl, inglizchada ham passive, faqat «be»ni unutmang: I was born («I born» emas).

Eslatmalar

Keng tarqalgan xatolar

Mini test

1. English ___ all over the world. speaks / is spoken / is speak

Javob: is spoken. Ingliz tili oʻzi gapirmaydi, uni gapirishadi — is + V3.

2. My bike ___ last week. was stolen / stole / is stolen

Javob: was stolen. Oʻtmish (last week) va passive — was + V3.

3. These photos were taken ___ my sister. from / by / with

Javob: by. Passive gapda bajaruvchi by bilan aytiladi.

4. Where ___ you born? did / are / were

Javob: were. born — passive, oʻtmish: were you born.

5. Paper ___ from wood. is made / makes / is making

Javob: is made. Qogʻozni tayyorlashadi, u oʻzi tayyorlamaydi — is made.

По-русски: Страдательный залог: Present и Past Simple

Когда важно само действие или то, что произошло с предметом, а не тот, кто это сделал.

Обычно предложение начинается с того, кто действует: Farmers grow cotton in Uzbekistan (активный залог). В страдательном залоге (passive) внимание переходит на предмет действия: Cotton is grown in Uzbekistan — «В Узбекистане выращивают хлопок».

Passive используют, когда исполнитель неизвестен, неважен или и так понятен: My bike was stolen (неизвестно, кто украл). Он очень часто встречается в фактах, описаниях процессов и новостях.

Форма: be + V3. Present Simple: am / is / are + V3 (English is spoken here). Past Simple: was / were + V3 (The school was built in 1995).

Если нужно назвать исполнителя, используют by: «Oʻtkan kunlar» («Минувшие дни») was written by Abdulla Qodiriy.

Сравнение с русским и узбекским

В русском страдательный смысл передаётся по-разному: «школа была построена», «хлопок выращивается», «здесь говорят по-английски». В английском одна схема: be + V3. Типичные ошибки: пропуск be («The school built in 1995»), перевод неопределённо-личных предложений через they там, где естественнее passive («Here they speak English» → English is spoken here), и «I born in 2011» вместо I was born in 2011.

Bogʻliq mavzular

Ingliz tilini Safiya bilan oʻrganing

Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.