Safiya
Sifat va feʼldan keyingi predloglar
Baʼzi sifat va feʼllardan keyin maʼlum bir predlog kelganda: good at, depend on. B1
Koʻp sifat va feʼllardan keyin maʼlum bir predlog keladi: good at, interested in, listen to, depend on. Bu predlogni qoidadan chiqarib boʻlmaydi — uni soʻz bilan birga, bitta iboradek yodlash kerak: «good at», «afraid of».
Predlogdan keyin ot, olmosh yoki -ing shakli keladi: She is good at maths. I am worried about him. He is afraid of flying. Predlogdan keyin to + feʼl hech qachon kelmaydi: interested in learning.
Savollarda predlog odatda gap oxirida qoladi: What are you interested in? Who are you waiting for?
Shakllar
be + adjective + preposition + noun / pronoun / -ingMy brother is good at chess.
verb + preposition + noun / pronoun / -ingWe're waiting for the bus.
Wh- word + … + verb / adjective + preposition?What are you listening to?
Qachon ishlatiladi
Sifat + predlog (qobiliyat, his-tuygʻular)
- I'm good at maths but bad at drawing. — Matematikadan yaxshiman, lekin rasm chizishda kuchsizman.
- Are you afraid of spiders? — Oʻrgimchakdan qoʻrqasanmi?
- She's interested in fashion. — U modaga qiziqadi.
Feʼl + predlog
- I'm listening to music. — Musiqa tinglayapman.
- It depends on the weather. — Bu ob-havoga bogʻliq.
- Do you agree with me? — Fikrimga qoʻshilasanmi?
Predlogdan keyin feʼl -ing shaklida
- I'm tired of waiting. — Kutaverib charchadim.
- Thank you for helping me. — Yordam berganingiz uchun rahmat.
- He's thinking about buying a new phone. — U yangi telefon olishni oʻylayapti.
Savolda predlog oxirida qoladi
- Who are you talking to? — Kim bilan gaplashyapsan?
- What are you worried about? — Nimadan xavotirdasan?
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida bu vazifani kelishik qoʻshimchalari bajaradi va ular otdan keyin keladi: matematikadan yaxshi, musiqaga qiziqaman, itdan qoʻrqaman, ob-havoga bogʻliq. Inglizcha predlog esa otdan oldin turadi va qoʻshimchaga mos kelmaydi: -dan doim from emas (afraid of, good at), -ga doim to emas (interested in, depend on). «Musiqa tinglamoq» predlogsiz, inglizchada esa listen to music. «Rejani muhokama qilmoq» — discuss the plan, about kerak emas.
Eslatmalar
- Koʻp uchraydiganlari: afraid of, proud of, tired of, good at, bad at, interested in, worried about, excited about, different from, listen to, belong to, depend on, wait for, pay for, agree with.
- Predlog oʻzgarsa, maʼno ham oʻzgaradi: good at maths (qobiliyat) — Fruit is good for you (foydali); angry with someone — angry about something.
- Baʼzi feʼllar predlogsiz ishlatiladi: discuss the plan, enter the room, call my friend, answer the question.
- arrive bilan in (shahar, mamlakat) yoki at (bino, joy) ishlatiladi, to emas: arrive in Tashkent, arrive at the airport.
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ It depends from the weather. ✓ It depends on the weather.
depend doim on bilan keladi. - ✗ I'm interested in to learn Korean. ✓ I'm interested in learning Korean.
Predlogdan keyin feʼl -ing shaklida boʻladi. - ✗ I like listening music. ✓ I like listening to music.
«listen»dan keyin to kerak. - ✗ We discussed about the project. ✓ We discussed the project.
discuss predlogsiz ishlatiladi.
Mini test
1. My sister is very good ___ drawing. in / at / on
Javob: at. Qobiliyat haqida — good at.
2. Are you afraid ___ the dark? of / from / for
Javob: of. afraid doim of bilan keladi.
3. I'm not sure if we'll go. It depends ___ the weather. from / of / on
Javob: on. depend on — bogʻliq boʻlmoq.
4. Thank you for ___ me with my homework. help / helping / to help
Javob: helping. for predlogidan keyin -ing shakli keladi.
5. We need to discuss ___ before Friday. the plan / about the plan / on the plan
Javob: the plan. «discuss»dan keyin predlog kerak emas.
По-русски: Прилагательные и глаголы с предлогами
Когда после прилагательного или глагола нужен определённый предлог: good at, depend on.
После многих прилагательных и глаголов нужен определённый предлог: good at, interested in, listen to, depend on. Его нельзя вывести из правила — нужно запоминать вместе со словом, как одно целое: «good at», «afraid of».
После предлога идёт существительное, местоимение или форма на -ing: She's good at maths. I'm worried about him. He's afraid of flying. После предлога никогда не бывает to + глагол: interested in learning.
В вопросах предлог обычно остаётся в конце: What are you interested in? Who are you waiting for?
Сравнение с русским и узбекским
В русском тоже есть управление, но предлоги часто не совпадают: зависеть от — depend on (не from); силён в математике — good at maths; интересоваться чем-то (без предлога) — interested in; слушать музыку, ждать автобус — listen to music, wait for the bus. И наоборот: обсуждать план, звонить другу — discuss the plan, call a friend, без предлога. После русских глаголов часто идёт инфинитив («устал ждать»), а в английском после предлога — -ing: tired of waiting.
Bogʻliq mavzular
- Frazal feʼllar B1
- Feʼl + to yoki -ing A2
- Predlogli nisbiy gaplar B2
- -ed va -ing bilan tugaydigan sifatlar A2
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.