Hozirgi oddiy zamon
Odatlar, kundalik ishlar va doimiy faktlar haqida gapirish uchun. A1
Present Simple — eng koʻp ishlatiladigan zamon. U har doim, odatda yoki muntazam boʻladigan ishlar haqida gapiradi: «Men har kuni maktabga boraman».
Feʼl lugʻatdagi shaklida qoladi: I work, you work, we work. Faqat he, she, it bilan feʼlga -s qoʻshiladi: she works, it rains.
Shakllar
I / you / we / they + verb
he / she / it + verb + -sI play football. My sister plays tennis.
Qachon ishlatiladi
Odatlar va muntazam ishlar
- I get up at seven every day. — Men har kuni soat yettida turaman.
- We visit our grandparents on Sundays. — Biz yakshanba kunlari bobom va buvimnikiga boramiz.
Doimiy faktlar va umumiy haqiqatlar
- Water boils at 100 degrees. — Suv 100 darajada qaynaydi.
- My father works in a hospital. — Dadam kasalxonada ishlaydi.
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida feʼl har bir shaxsda oʻzgaradi: boraman, borasan, boradi. Ingliz tilida esa feʼl faqat he, she, it bilan oʻzgaradi (-s oladi), qolgan hammasida bir xil qoladi. Oʻzbekchadagi «oʻqiyman» (odatda) va «oʻqiyapman» (hozir) farqi ingliz tilida ham bor: Present Simple «oʻqiyman»ga yaqin, «oʻqiyapman» esa Present Continuous.
Eslatmalar
- -s, -sh, -ch, -x, -o bilan tugagan feʼllarga -es qoʻshiladi: watch → watches, go → goes.
- Undosh + y → -ies: study → studies. Lekin unli + y → faqat -s: play → plays.
- have feʼli he, she, it bilan has boʻladi: She has a cat.
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ She work in a hospital. ✓ She works in a hospital.
he, she, it bilan feʼlga -s qoʻshiladi. - ✗ I goes to school by bus. ✓ I go to school by bus.
-s faqat he, she, it bilan qoʻshiladi, I bilan emas. - ✗ He is play football every day. ✓ He plays football every day.
Present Simple zamonida is/am/are kerak emas — faqat feʼlning oʻzi.
Mini test
1. My brother ___ in a bank. work / works / working
Javob: works. My brother = he, shuning uchun works.
2. We ___ English on Tuesdays. study / studies / are study
Javob: study. we bilan feʼl oʻzgarmaydi.
3. The shop ___ at nine o'clock every morning. open / opening / opens
Javob: opens. The shop = it, shuning uchun opens.
4. My mum ___ TV in the evening. watchs / watches / watch
Javob: watches. -ch bilan tugagan feʼlga -es qoʻshiladi.
5. She ___ two brothers. has / have / haves
Javob: has. have → he, she, it bilan has.
По-русски: Настоящее простое время
Для привычек, повседневных дел и постоянных фактов.
Present Simple — самое употребительное время. Оно говорит о том, что происходит всегда, обычно или регулярно: «Я каждый день хожу в школу».
Глагол остаётся в словарной форме: I work, you work, we work. Только с he, she, it к глаголу добавляется -s: she works, it rains.
Сравнение с русским и узбекским
В русском глагол меняется по всем лицам: работаю, работаешь, работает. В английском меняется только форма для he, she, it (добавляется -s), во всех остальных лицах глагол одинаковый. Кроме того, русское «я читаю» значит и «обычно», и «сейчас», а Present Simple — только про регулярное и постоянное: I read every evening.
Bogʻliq mavzular
- Hozirgi oddiy zamon: soʻroq va inkor gaplar A1
- Takrorlanish ravishlari A1
- Hozirgi davomli zamon A1
- Hozirgi oddiy va hozirgi davomli zamon A2
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.