Hozirgi oddiy va hozirgi davomli zamon

Odat va doimiy faktni hozir yoki shu kunlarda boʻlayotgan ishdan farqlash uchun. A2

Ingliz tilida hozirgi zamon uchun ikki xil shakl bor va ular har xil maʼno beradi. Present Simple — odatlar, muntazam ishlar va doimiy faktlar: I play football on Sundays. Present Continuous — aynan hozir boʻlayotgan yoki shu kunlarda vaqtincha davom etayotgan ish: I am playing football now.

Oʻzingizdan soʻrang: bu har doim shundaymi yoki faqat hozir? «Har doim, odatda» boʻlsa — Present Simple: I live in Tashkent. «Hozir, shu hafta» boʻlsa — Present Continuous: I am staying with my aunt this week.

Baʼzi feʼllar harakatni emas, holatni bildiradi: know, like, want, understand, need, have (egalik). Ular odatda Continuous shaklida ishlatilmaydi, hatto «hozir» maʼnosida ham: I know the answer now.

Shakllar

Simple: tasdiq

I / you / we / they + verb
he / she / it + verb + -s

I live in Tashkent. My cousin lives in Samarkand.

Continuous: tasdiq

I + am + verb-ing
he / she / it + is + verb-ing
you / we / they + are + verb-ing

I'm reading a great book at the moment.

Simple: inkor va savol

subject + don't / doesn't + verb
Do / Does + subject + verb?

Does your brother play football?

Continuous: inkor va savol

subject + am not / isn't / aren't + verb-ing
Am / Is / Are + subject + verb-ing?

Is it raining outside?

Qachon ishlatiladi

Present Simple: odatlar, muntazam ishlar va doimiy faktlar

My sister walks to school every day. — Singlim har kuni maktabga piyoda boradi.
The bazaar opens at seven in the morning. — Bozor ertalab soat yettida ochiladi.

Present Continuous: aynan hozir boʻlayotgan ish

Don't call me now — I'm doing my homework. — Hozir qoʻngʻiroq qilma — uy vazifamni qilyapman.
Listen! Someone is singing. — Quloq sol! Kimdir qoʻshiq aytyapti.

Present Continuous: shu kunlarda vaqtincha boʻlayotgan ish

My brother is studying for his exams this week. — Akam shu hafta imtihonlarga tayyorlanyapti.
We're staying with our grandparents this summer. — Bu yoz bobom va buvimnikida turyapmiz.

Bir gapda ikkalasi: odatdagi holat va bugungi holat

I usually go to school by bus, but today I'm walking. — Odatda maktabga avtobusda boraman, lekin bugun piyoda ketyapman.
My dad works in a bank, but he isn't working today — it's Sunday. — Dadam bankda ishlaydi, lekin bugun ishlamayapti — bugun yakshanba.

Oʻzbek tili bilan farqi

Oʻzbek tilida ham bu farq bor: «oʻqiyman» (odatda) va «oʻqiyapman» (hozir). Shuning uchun maʼnosi tushunarli: oʻzbekchada -yap- boʻlsa, inglizchada odatda Present Continuous kerak. Farq tuzilishda: oʻzbekchada -yap- bitta qoʻshimcha, inglizchada esa ikki qism kerak — am / is / are va -ing. Shuning uchun koʻp uchraydigan xato — am / is / are shakllarini tushirib qoldirish: «I reading». Yana bir tuzoq: oʻzbekchada «tushunyapman», «xohlayapman» deyish odatiy, lekin inglizchada understand va want Continuous boʻlmaydi: I understand, I want.

Eslatmalar

Holat feʼllari odatda -ing olmaydi: know, understand, like, love, want, need, believe, remember. Toʻgʻri: I want an ice cream. Notoʻgʻri: I am wanting an ice cream.
have «ega boʻlmoq» maʼnosida Continuous boʻlmaydi (I have a cat), lekin harakat maʼnosida boʻladi: I am having breakfast. We are having a good time.
Look! va Listen! soʻzlaridan keyin odatda Present Continuous keladi: Look! It is snowing!
What do you do? — «Kim boʻlib ishlaysiz?» (kasb haqida). What are you doing? — «Hozir nima qilyapsan?»

Keng tarqalgan xatolar

✗ Look! It snows. ✓ Look! It's snowing.
Hozir, koʻz oldimizda boʻlayotgan ish — Present Continuous.
✗ I am understanding you. ✓ I understand you.
understand — holat feʼli, odatda Continuous boʻlmaydi.
✗ She is go to school every day. ✓ She goes to school every day.
every day — odat, demak Present Simple; is va -ing qoʻshimchasiz feʼl birga ishlatilmaydi.
✗ What do you do now? ✓ What are you doing now?
Hozirgi ish haqida soʻrash — Present Continuous. What do you do? kasb haqida soʻraydi.

Mini test

1. Be quiet! The baby ___. sleeps / is sleeping / sleep

Javob: is sleeping. Chaqaloq aynan hozir uxlayapti — Present Continuous.

2. My dad ___ to work by bus every day. is going / go / goes

Javob: goes. every day — odat, my dad = he, shuning uchun goes.

3. She ___ two cats. is having / has / have

Javob: has. have «ega boʻlmoq» maʼnosida Continuous boʻlmaydi; she bilan has.

4. Aziz ___ with his grandparents this month because his parents are away. is staying / stays / stay

Javob: is staying. this month — vaqtincha holat, shuning uchun Present Continuous.

5. ___ the answer to question five? Are you knowing / Do you know / Do you knows

Javob: Do you know. know — holat feʼli, Present Simple; «Do»dan keyin feʼl -s olmaydi.

По-русски: Настоящее простое и настоящее длительное время

Чтобы отличать привычки и постоянные факты от того, что происходит сейчас или в эти дни.

В английском для настоящего времени есть две формы, и они значат разное. Present Simple — привычки, регулярные действия и постоянные факты: I play football on Sundays. Present Continuous — то, что происходит прямо сейчас или временно в эти дни: I am playing football now.

Спросите себя: это всегда так или только сейчас? Если «всегда, обычно» — Present Simple: I live in Tashkent. Если «сейчас, на этой неделе» — Present Continuous: I am staying with my aunt this week.

Некоторые глаголы обозначают не действие, а состояние: know, like, want, understand, need, have (иметь). Обычно они не используются в Continuous, даже когда речь о «сейчас»: I know the answer now.

Сравнение с русским и узбекским

В русском одно настоящее время: «я читаю» — это и I read (обычно), и I am reading (сейчас). Поэтому русскоязычные часто ставят Present Simple там, где действие идёт прямо сейчас: «Look! It rains» вместо «It is raining». Прежде чем переводить, спросите себя: это обычно или прямо сейчас, в эти дни? Если сейчас — нужны am / is / are + -ing. Слова «сейчас», «в эти дни», «на этой неделе» почти всегда подсказывают Continuous, а «обычно», «каждый день», «всегда» — Simple.

Bogʻliq mavzular

Ingliz tilini Safiya bilan oʻrganing

Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.

Bepul boshlash Ilovani yuklab olish