Tushirib qoldirish va almashtirish

Takrorlamaslik uchun: soʻzlarni tushirib qoldirish yoki ularni so, not, do so, one bilan almashtirish. C1

Tabiiy ingliz tili takrorni yoqtirmaydi. «Are you coming to the party? — Yes, I am coming to the party» oʻrniga shunchaki Yes, I am deyiladi. Buning ikki usuli bor: ellipsis (soʻzlarni butunlay tushirib qoldirish) va substitution (ularni qisqa soʻz bilan almashtirish).

Ellipsisda yordamchi yoki modal feʼl qoladi, qolgani tushadi: She can swim, but I can't. I haven't finished yet, but I will. to soʻzidan keyingi feʼl tushishi mumkin, lekin to soʻzining oʻzi qoladi: I'd love to.

Substitutionda butun gap oʻrniga so (tasdiq) yoki not (inkor) keladi — think, hope, expect, suppose, be afraid soʻzlaridan keyin: I hope so. I'm afraid not. Feʼl birikmasi oʻrniga do so (rasmiy) yoki do that / do it, sanaladigan ot oʻrniga one / ones ishlatiladi: Students who wish to apply should do so by Friday.

Bu shakllar nutqni qisqa va tabiiy qiladi, yozuvda esa matnni takrorlardan tozalaydi va gaplarni bir-biriga bogʻlaydi.

Shakllar

Yordamchi feʼl qoladi

subject + auxiliary / modal (+ not)
… but I can't. / Yes, I have. / So does she.

I haven't seen the film, but my brother has.

so va not

think / hope / expect / suppose / be afraid + so
hope / be afraid / suppose + not
don't think / don't expect + so

Will it rain tomorrow? — I hope not.

do so va one

do so / do that / do it (instead of a verb phrase)
one / ones (instead of a countable noun)

Visitors may take photos, but they must not use flash when doing so.

Faqat to qoladi

want / like / love / try / hope / be going + to

You don't have to come, but I'd like you to.

Qachon ishlatiladi

Qisqa javob va munosabat: yordamchi feʼl butun feʼl birikmasi oʻrnida

Have you ever been to Khiva? — No, but I'd love to. — Hech Xivada boʻlganmisan? — Yoʻq, lekin borishni juda xohlardim.
Ali didn't enjoy the concert, but his sister did. — Aliga konsert yoqmadi, lekin singlisiga yoqdi.

so / not butun gap oʻrnida

Is the shop open on Sunday? — I think so. — Doʻkon yakshanba kuni ochiqmi? — Menimcha, ha.
Will we need our passports? — I don't think so. — Pasport kerak boʻladimi? — Menimcha, yoʻq.
Did you get the tickets? — I'm afraid not. — Chiptalarni oldingmi? — Afsuski, yoʻq.

Rasmiy yozuvda do so va one / ones

The school promised to repair the gym but has not yet done so. — Maktab sport zalini taʼmirlashga vaʼda bergan, lekin hali buni qilmagan.
These apps are more useful than the ones we used last year. — Bu ilovalar oʻtgan yili ishlatganlarimizdan foydaliroq.

and / but bilan bogʻlangan gaplarda takrorlanadigan qismni tushirish

She was born in Samarkand and grew up in Tashkent. — U Samarqandda tugʻilgan va Toshkentda oʻsgan.
Some students went by bus and others by train. — Baʼzi oʻquvchilar avtobusda, boshqalari esa poyezdda ketdi.

Oʻzbek tili bilan farqi

Oʻzbek tilida ham takror kamaytiriladi, lekin boshqacha: odatda feʼlning oʻzi qayta aytiladi yoki «ha / yoʻq» bilan javob beriladi: «Kelasanmi? — Kelaman.» Ingliz tilida qisqa javobda yordamchi feʼl kerak: Yes, I will («Yes, I come» emas). «Menimcha, ha» → I think so, «Menimcha, yoʻq» → I don't think so — «I think yes» emas. «Borishni xohlardim» qisqartirilganda ham to qoladi: I'd love to. Oʻzbekchada «xohlayman» oʻzi yetarli boʻlgani uchun oʻquvchilar baʼzan to soʻzini tashlab ketadi.

Eslatmalar

I hope not, I'm afraid not, I suppose not — oddiy shakllar. Lekin think va expect bilan odatda I don't think so, I don't expect so deyiladi; I think not juda rasmiy yoki qatʼiy eshitiladi. hope bilan esa faqat I hope not — «I don't hope so» xato.
Yordamchi feʼl zamon va shaxsga mos boʻladi: She works hard, and so does her brother. I've finished, and Ali has too. Savolga javobda esa savoldagi yordamchi feʼl takrorlanadi: Have you…? — Yes, I have.
Rasmiylik: do so — rasmiy yozuv uchun; do that / do it — kundalik nutq uchun: I'll do that tomorrow.
IELTS Speaking: I'd love to, I suppose so, I'm afraid not kabi qisqa javoblar ravon va tabiiy eshitiladi. Savolni toʻliq takrorlash shart emas, lekin keyin fikringizni albatta kengaytiring.

Keng tarqalgan xatolar

✗ Will it be sunny tomorrow? — I think yes. ✓ Will it be sunny tomorrow? — I think so.
think / hope feʼllaridan keyin yes oʻrniga so ishlatiladi.
✗ Do you want to come with us? — Yes, I'd love. ✓ Do you want to come with us? — Yes, I'd love to.
Feʼl tushib qolsa ham to qoladi.
✗ Is the test difficult? — I don't hope so. ✓ Is the test difficult? — I hope not.
Bunday javobda hope inkor shaklga qoʻyilmaydi; inkor not bilan beriladi: I hope not.
✗ Have you been to Bukhara? — Yes, I was. ✓ Have you been to Bukhara? — Yes, I have.
Qisqa javobda savoldagi yordamchi feʼl takrorlanadi: Have you…? → I have.

Mini test

1. Is the library open today? — I ___. It's a public holiday. think not so / don't think so / don't think

Javob: don't think so. Inkor fikr think bilan: I don't think so.

2. Can you help me with this? — I'd like ___, but I'm really busy. to / it / so

Javob: to. Feʼl tushadi, lekin to qoladi: I'd like to.

3. Will we have to wait long? — I hope ___. no / don't / not

Javob: not. hope bilan inkor: I hope not.

4. Applicants who wish to take the test online may ___ by email. make so / do so / do it so

Javob: do so. Rasmiy matnda feʼl birikmasi oʻrnida do so.

5. Sara has never been to Khiva, but her brother ___. has / did / is

Javob: has. Birinchi qismda Present Perfect (has been), shuning uchun yordamchi feʼl has.

По-русски: Эллипсис и замещение

Чтобы не повторяться: опустить слова или заменить их на so, not, do so, one.

Естественный английский не любит повторов. Вместо «Are you coming to the party? — Yes, I am coming to the party» говорят просто Yes, I am. Для этого есть два способа: эллипсис (слова просто опускаются) и замещение (их заменяет короткое слово).

При эллипсисе остаётся вспомогательный или модальный глагол, остальное опускается: She can swim, but I can't. I haven't finished yet, but I will. Глагол после to можно опустить, но сама частица to остаётся: I'd love to.

При замещении целое придаточное заменяется на so (утверждение) или not (отрицание) — после think, hope, expect, suppose, be afraid: I hope so. I'm afraid not. Глагольную группу заменяет do so (формально) или do that / do it, исчисляемое существительное — one / ones: Students who wish to apply should do so by Friday.

Эти формы делают речь краткой и естественной, а в письме убирают повторы и связывают предложения между собой.

Сравнение с русским и узбекским

В русском эллипсис очень свободный: «Ты был в Хиве? — Был.», «Думаю, да», «Надеюсь, нет», «Боюсь, что нет». Английский требует «заместителя»: вместо «был» — Yes, I have; вместо «да / нет» после глагола мнения — so / not: I think so, I hope not, а не «I think yes». В ответах вроде «Хочу», «Могу» по-английски нельзя опустить to и вспомогательный глагол: I'd like to, I can. И ещё: русское «надеюсь, что нет» — это I hope not, а не I don't hope so.

Bogʻliq mavzular

Ingliz tilini Safiya bilan oʻrganing

Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.

Bepul boshlash Ilovani yuklab olish