Birinchi tur shart gaplar

Kelajakda haqiqatan boʻlishi mumkin boʻlgan shart va uning natijasi haqida gapirish uchun. B1

First conditional — real, boʻlishi mumkin boʻlgan kelajak haqida: «Agar yomgʻir yogʻsa, uyda qolamiz» — If it rains, we'll stay at home. Bu shart amalga oshishi juda mumkin.

Gap ikki qismdan iborat. If qismida — Present Simple (maʼno kelajak boʻlsa ham!), natija qismida — will + feʼl: If + present, will + verb.

Qismlarning oʻrnini almashtirish mumkin: We'll stay at home if it rains. Gap if bilan boshlansa, qismlar orasiga vergul qoʻyiladi; if oʻrtada boʻlsa, vergul kerak emas.

Natija qismida will oʻrniga can, may, might, should yoki buyruq gap ham kelishi mumkin: If you see Aziz, tell him to call me.

Shakllar

Tasdiq gap

If + subject + present simple, subject + will + verb
subject + will + verb + if + subject + present simple

If you study hard, you will pass the exam.

Inkor gap

If + subject + don't / doesn't + verb, subject + will + verb
If + subject + present simple, subject + won't + verb

If we don't hurry, we'll miss the bus.

Soʻroq gap

What will + subject + verb + if + present simple?
Will + subject + verb + if + present simple?

What will you do if it rains tomorrow?

Qachon ishlatiladi

Kelajakdagi real shart va uning natijasi

If it's sunny on Saturday, we'll go to the mountains. — Shanba kuni havo ochiq boʻlsa, togʻga boramiz.
If you eat all that ice cream, you'll feel sick. — Shuncha muzqaymoqni yesang, koʻngling aynib qoladi.

Ogohlantirish va vaʼda

If you're late again, the teacher won't let you in. — Yana kechiksang, oʻqituvchi seni darsga kiritmaydi.
If you tidy your room, I'll take you to the cinema. — Xonangni yigʻishtirsang, seni kinoga olib boraman.

Natija qismida modal feʼl yoki buyruq

If you see Kamila, say hello from me. — Kamilani koʻrsang, mendan salom ayt.
If you finish the test early, you can go home. — Testni erta tugatsangiz, uyga ketishingiz mumkin.
If it's cold tomorrow, you should wear a hat. — Ertaga sovuq boʻlsa, shapka kiyib olganing maʼqul.

Oʻzbek tili bilan farqi

Oʻzbek tilida shart -sa qoʻshimchasi bilan yasaladi: «Kelsang, boramiz». -sa shakli zamonni koʻrsatmaydi, inglizchada esa if qismida aniq Present Simple turadi. Asosiy xato — maʼno kelajak boʻlgani uchun if qismiga ham will qoʻyish: «If it will rain» — xato, If it rains kerak. Yana bir farq: oʻzbekchada shart qismi odatda oldin keladi, inglizchada esa natija ham bemalol oldin kelishi mumkin: I'll call you if I'm late.

Eslatmalar

unless = if not: You won't pass unless you study = If you don't study, you won't pass. «unless»dan keyin inkor qoʻyilmaydi.
if va when: when — albatta boʻladi (When I get home, I'll call you); if — balki boʻladi (If I get home early, I'll call you). Ikkalasidan keyin ham Present Simple.
Zero conditional bilan farqi: zero — har doim toʻgʻri boʻladigan umumiy haqiqat (If you heat ice, it melts); first — kelajakdagi muayyan vaziyat.

Keng tarqalgan xatolar

✗ If it will rain, we will stay at home. ✓ If it rains, we will stay at home.
if qismida will emas, Present Simple ishlatiladi.
✗ If you don't hurry, you miss the bus. ✓ If you don't hurry, you'll miss the bus.
Natija kelajakda — will kerak.
✗ Unless you don't study, you'll fail. ✓ Unless you study, you'll fail.
«unless»ning oʻzi «agar ... masa» degani, yana inkor kerak emas.
✗ If she call me, I'll tell her the news. ✓ If she calls me, I'll tell her the news.
if qismida ham Present Simple qoidasi: she bilan -s.

Mini test

1. If it ___ tomorrow, we'll stay at home. will rain / rains / rained

Javob: rains. if qismida Present Simple: it rains.

2. If you don't leave now, you ___ the bus. 'll miss / miss / would miss

Javob: 'll miss. Real kelajak natijasi — will + feʼl.

3. You'll be late ___ you hurry up. unless / if / when

Javob: unless. unless = if not: shoshilmasang, kechikasan.

4. What ___ if you don't pass the exam? would you do / will you do / you will do

Javob: will you do. if qismida Present Simple (don't pass) — real shart, savol: What will + ega + feʼl?

5. If Aziz ___ me tonight, I'll tell him the news. will call / call / calls

Javob: calls. if qismida Present Simple, Aziz = he, shuning uchun calls.

По-русски: Условные предложения первого типа

Чтобы говорить о реальном условии в будущем и его результате.

First conditional говорит о реальном, вполне возможном будущем: «Если пойдёт дождь, мы останемся дома» — If it rains, we'll stay at home. Это условие вполне может выполниться.

Предложение состоит из двух частей. В части с if — Present Simple (хотя смысл будущий!), в части с результатом — will + глагол: If + present, will + verb.

Части можно поменять местами: We'll stay at home if it rains. Если предложение начинается с if, между частями ставится запятая; если if в середине, запятая не нужна.

В части с результатом вместо will могут быть can, may, might, should или повелительное наклонение: If you see Aziz, tell him to call me.

Сравнение с русским и узбекским

В русском будущее время стоит в обеих частях: «Если пойдёт дождь, мы останемся дома». Поэтому русскоговорящие переносят will и в часть с if: «If it will rain, we will stay» — это ошибка, после if нужен Present Simple: If it rains. Так же работают when, as soon as, before («когда приду» → when I come). Запятая в английском нужна, только если предложение начинается с if; в русском она ставится всегда.

Bogʻliq mavzular

Ingliz tilini Safiya bilan oʻrganing

Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.

Bepul boshlash Ilovani yuklab olish