Safiya
Nolinchi shartli gap
Har doim haqiqat boʻlgan narsalar uchun: shu boʻlsa, doim natija shu. A2
Zero conditional har doim, har safar shunday boʻladigan narsalar haqida gapiradi: ilmiy faktlar, qoidalar, odatlar. «Muzni isitsangiz, u eriydi» — bu bir marta emas, doim shunday.
Tuzilishi: If + Present Simple, Present Simple. Ikkala qismda ham Present Simple: If you heat ice, it melts. Bu yerda if oʻrniga when deyish ham mumkin, maʼno deyarli oʻzgarmaydi: When you heat ice, it melts.
Qismlarning oʻrnini almashtirsa boʻladi: Ice melts if you heat it. If birinchi kelsa, oʻrtaga vergul qoʻyiladi; if oʻrtada kelsa, vergul kerak emas.
Shakllar
If + subject + present simple, subject + present simpleIf you mix blue and yellow, you get green.
subject + present simple + if + subject + present simpleMy dog barks if someone knocks on the door.
What happens if + subject + present simple?
Do / Does + subject + verb + if …?What happens if you don't water plants?
Qachon ishlatiladi
Ilmiy faktlar va tabiat qonunlari
- If you heat water to 100 degrees, it boils. — Suvni 100 darajagacha isitsangiz, u qaynaydi.
- Plants die if they don't get water. — Oʻsimliklar suv olmasa, nobud boʻladi.
Har doim takrorlanadigan holatlar va odatlar
- If I drink coffee in the evening, I can't sleep. — Kechqurun qahva ichsam, uxlay olmayman.
- When my little sister is tired, she cries. — Singlim charchasa, yigʻlaydi.
Qoidalar va maslahatlar (natija qismida buyruq ham boʻlishi mumkin)
- If you're late for class, the teacher writes your name down. — Darsga kechiksang, oʻqituvchi ismingni yozib qoʻyadi.
- If you feel sick, stay at home. — Oʻzingizni yomon his qilsangiz, uyda qoling.
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida shart feʼlga qoʻshiladigan -sa qoʻshimchasi bilan ifodalanadi: «isitsangiz, eriydi»; «agar» soʻzini qoʻshish ixtiyoriy. Ingliz tilida esa if (yoki when) soʻzi albatta kerak va ikkala qismda oddiy Present Simple ishlatiladi. Bundan tashqari, «isitsangiz» soʻzida shaxs qoʻshimcha orqali bildiriladi, inglizchada esa egani alohida aytish kerak: If you heat ice — «If heat ice» emas. Oʻzbekchada shart qismi odatda oldin keladi, inglizchada esa oxirida ham kelishi mumkin: Ice melts if you heat it.
Eslatmalar
- Zero va first conditional farqi: zero — doim shunday (If you heat ice, it melts); first — kelajakdagi bitta vaziyat (If it rains tomorrow, we'll stay at home).
- «if»dan keyin will qoʻyilmaydi: If you heat ice… — «If you will heat» emas.
- Umumiy haqiqatda ega sifatida koʻpincha you ishlatiladi — u «har kim» degan maʼnoni beradi: If you press this button, the light comes on.
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ If you will heat ice, it melts. ✓ If you heat ice, it melts.
«if»dan keyin will ishlatilmaydi. - ✗ If heat ice, it melts. ✓ If you heat ice, it melts.
Ega kerak — umumiy maʼnoda you. - ✗ If you mix red and white, you got pink. ✓ If you mix red and white, you get pink.
Doimiy haqiqat — ikkala qismda Present Simple. - ✗ Water boil if you heat it to 100 degrees. ✓ Water boils if you heat it to 100 degrees.
Water = it, shuning uchun feʼlga -s qoʻshiladi.
Mini test
1. If you ___ ice, it melts. heat / will heat / heated
Javob: heat. Zero conditional: «if»dan keyin Present Simple, will emas.
2. If it rains, the grass ___ wet. get / gets / got
Javob: gets. the grass = it, Present Simple zamonida -s.
3. My mum gets angry if I ___ my room. doesn't clean / don't clean / not clean
Javob: don't clean. I bilan inkor — don't + feʼl.
4. What ___ if you don't water plants? happens / happen / is happen
Javob: happens. What = it, shuning uchun happens.
5. Plants ___ if they don't get light. dies / died / die
Javob: die. Plants — koʻplik, Present Simple zamonida -s qoʻshilmaydi.
По-русски: Нулевое условное предложение
Для того, что верно всегда: если происходит одно, всегда происходит другое.
Zero conditional описывает то, что происходит всегда, каждый раз: научные факты, правила, привычки. «Если нагреть лёд, он тает» — это не один случай, так бывает всегда.
Строится так: If + Present Simple, Present Simple. В обеих частях Present Simple: If you heat ice, it melts. Здесь вместо if можно сказать when почти без изменения смысла: When you heat ice, it melts.
Части можно поменять местами: Ice melts if you heat it. Если if стоит в начале, части разделяются запятой; если в середине, запятая не нужна.
Сравнение с русским и узбекским
В русском в таких предложениях часто стоит будущее время совершенного вида («Если нагреешь лёд, он растает») или безличный инфинитив («Если нагреть лёд…»). Отсюда две ошибки: «If you will heat ice, it will melt» и «If heat ice, it melts» — без подлежащего. По-английски для общей истины нужно Present Simple в обеих частях и подлежащее, обычно you: If you heat ice, it melts.
Bogʻliq mavzular
- Birinchi tur shart gaplar B1
- Hozirgi oddiy zamon A1
- Buyruq gaplar A1
- Ikkinchi tur shart gaplar B1
- Kelajak haqidagi payt ergash gaplari B1
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.