Kelajak haqidagi payt ergash gaplari

when, as soon as, until, before, after soʻzlaridan keyin kelajak haqida gapirganda will emas, Present Simple ishlatiladi. B1

«Uyga kelganimda qoʻngʻiroq qilaman» — bu gapda ikki qism bor: asosiy qism (qoʻngʻiroq qilaman) va payt qismi (uyga kelganimda). Ikkalasi ham kelajak haqida.

Ingliz tilida asosiy qismda will, going to yoki buyruq ishlatiladi. Lekin when, as soon as, until, before, after, once, while soʻzlaridan keyingi payt qismida kelajak boʻlsa ham Present Simple keladi: I'll call you when I get home. «when I will get» — xato.

Agar birinchi ish tugashini taʼkidlamoqchi boʻlsangiz, payt qismida Present Perfect ishlating: I'll give you the book when I've finished it.

Payt qismi gap boshida kelsa, undan keyin vergul qoʻyiladi: As soon as the lesson finishes, we'll play football.

Shakllar

Asosiy qism + payt qismi
will / going to / imperative + when / as soon as / before / after / until + present simple

I'll call you when I get home.

Payt qismi oldinda
When / As soon as / Before … + present simple, + will / going to / imperative

As soon as the lesson finishes, we're going to play football.

Tugagan ish
when / after / as soon as + present perfect

You can go out after you've done your homework.

Qachon ishlatiladi

when va as soon as — bir ish boʻlganda yoki boʻlishi bilanoq

before va after — oldin yoki keyin

until — biror ish boʻlgunicha

Present Perfect — birinchi ish tugashini taʼkidlash uchun

Oʻzbek tili bilan farqi

Oʻzbek tilida payt qismi feʼl qoʻshimchalari bilan beriladi: «kelganimda» (when), «kelishim bilan» (as soon as), «kelgunimcha» (until), «ketishdan oldin» (before), «kelgandan keyin» (after). Bu shakllarda zamon koʻrinmaydi, shuning uchun oʻquvchilar maʼno kelajak boʻlgani uchun ikkala qismga ham will qoʻyib yuborishadi. Yana bir tuzoq: «Men kelmagunimcha ketma» — oʻzbekchada inkor bor, inglizchada esa «until»dan keyin inkor kerak emas: Don't leave until I come.

Eslatmalar

Keng tarqalgan xatolar

Mini test

1. I'll tell you everything when I ___ you tomorrow. will see / see / saw

Javob: see. «when»dan keyin kelajak maʼnosida Present Simple: see.

2. Let's stay inside until the rain ___. stops / will stop / doesn't stop

Javob: stops. «until»dan keyin Present Simple va inkorsiz: stops.

3. As soon as she ___ her results, she'll call her mum. will get / is going to get / gets

Javob: gets. as soon as birikmasidan keyin will yoki going to emas, Present Simple keladi.

4. Don't forget to lock the door before you ___. leaving / will leave / leave

Javob: leave. before you qismidan keyin Present Simple: leave.

5. Don't worry, I ___ you the book tomorrow when I've finished it. give / will give / gave

Javob: will give. Asosiy qism kelajak haqida, shuning uchun will give.

По-русски: Придаточные времени о будущем

После when, as soon as, until, before, after о будущем говорят в Present Simple, а не с will.

«Я позвоню, когда приду домой» — здесь две части: главная (позвоню) и придаточное времени (когда приду домой). Обе говорят о будущем.

В английском в главной части используют will, going to или повелительное наклонение. Но в придаточном после when, as soon as, until, before, after, once, while даже о будущем говорят в Present Simple: I'll call you when I get home. «when I will get» — ошибка.

Если нужно подчеркнуть, что первое действие закончится, в придаточном используют Present Perfect: I'll give you the book when I've finished it.

Если придаточное стоит в начале, после него ставится запятая: As soon as the lesson finishes, we'll play football.

Сравнение с русским и узбекским

В русском в обеих частях стоит будущее время: «Я позвоню, когда приду домой». Отсюда самая частая ошибка — «when I will come». Запомните: в придаточном времени will нет, только Present Simple (или Present Perfect вместо русского совершенного вида: «когда дочитаю» = when I've read it). Вторая ловушка — «пока не вернусь»: в русском есть «не», а в английском после until отрицание не нужно: until I come back.

Bogʻliq mavzular

Ingliz tilini Safiya bilan oʻrganing

Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.