Safiya
Ega va toʻldiruvchiga savollar
Who called you? (kim?) va Who did you call? (kimga? kimni?) savollarining farqi. A2
Who va What bilan ikki xil savol berish mumkin. Agar harakatni kim qilganini bilmoqchi boʻlsak (egaga savol), savol soʻzi eganing oʻrnida turadi va do / does / did kerak emas: Who called you? — Aziz called me.
Agar harakat kimga yoki nimaga qaratilganini bilmoqchi boʻlsak (toʻldiruvchiga savol), oddiy savol tartibi ishlatiladi — do / does / did kerak: Who did you call? — I called Aziz.
Egaga savolda feʼl darak gapdagidek boʻladi: Present Simple zamonida -s oladi (Who lives here?), Past Simple zamonida -ed yoki 2-shaklda keladi (Who broke the window?).
Shakllar
Who / What + verb (+ object)?
Who / What + verb-s / past form …?Who ate my sandwich?
Who / What + do / does / did + subject + verb?What did you eat for breakfast?
Which / How many + noun + verb …? (ega)
Which / How many + noun + do / did + subject + verb? (toʻldiruvchi)How many students came to the lesson?
Qachon ishlatiladi
Egaga savol: harakatni kim yoki nima qildi?
- Who wants some tea? — Kim choy ichishni xohlaydi?
- What happened at school today? — Bugun maktabda nima boʻldi?
- Who won the match? — Oʻyinda kim yutdi?
Toʻldiruvchiga savol: kimni, kimga, nimani?
- Who did you see at the bazaar? — Bozorda kimni koʻrding?
- What does your sister study? — Opang nimani oʻqiydi?
Farqni solishtiring
- Who helped Sara? — Her brother helped her. — Saraga kim yordam berdi? — Akasi yordam berdi.
- Who did Sara help? — She helped her brother. — Sara kimga yordam berdi? — Akasiga yordam berdi.
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida farq kelishik bilan koʻrinadi: kim (ega) — kimni, kimga (toʻldiruvchi), nima — nimani. Ingliz tilida esa who va what ikkala holatda ham bir xil, farqni faqat do / did borligi va soʻz tartibi koʻrsatadi. Oʻzbek tilida yordamchi do / did umuman yoʻq, shuning uchun oʻquvchilar uni yo hamma joyda tashlab ketadi («Who you called?»), yo hamma joyga qoʻyadi («Who did call you?»). Qoidani eslang: «kim?» — did yoʻq, «kimni? kimga?» — did bor.
Eslatmalar
- What happened? — doim egaga savol: «What did happen?» deyilmaydi.
- Javob koʻplikda boʻlsa ham, Who bilan feʼl birlikda: Who lives here? — The Karimovs live here.
- Predlogli toʻldiruvchiga savolda predlog oxirida keladi: Who are you talking to? What are you looking at?
- Whom — juda rasmiy, ogʻzaki nutqda deyarli ishlatilmaydi; oddiy Who deng: Who did you call?
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ Who did call you yesterday? ✓ Who called you yesterday?
Egaga savolda did ishlatilmaydi. - ✗ What did happen? ✓ What happened?
What — ega, shuning uchun did kerak emas. - ✗ Who you met at the café? ✓ Who did you meet at the café?
Toʻldiruvchiga savolda did kerak. - ✗ Who live in this house? ✓ Who lives in this house?
Who bilan Present Simple feʼliga -s qoʻshiladi.
Mini test
1. ___ the window? — Bobur did. Who broke / Who did break / Who did broke
Javob: Who broke. Kim qildi? — egaga savol, «did»siz.
2. Who ___ yesterday? — I called my grandmother. called you / did you call / you called
Javob: did you call. Kimga qoʻngʻiroq qilding? — toʻldiruvchiga savol, did kerak.
3. What ___ at the end of the film? — The hero found his family. did happen / did it happen / happened
Javob: happened. What — ega, shuning uchun «did»siz: happened.
4. Who ___ next to you in class? — Dilnoza does. sits / sit / does sit
Javob: sits. Egaga savol, Present Simple: Who + feʼl + -s.
5. What ___ for dinner? — We had plov. you had / did you have / had you
Javob: did you have. Nimani yedingiz? — toʻldiruvchiga savol, did kerak.
По-русски: Вопросы к подлежащему и дополнению
Разница между Who called you? (кто?) и Who did you call? (кому? кого?).
С Who и What можно задать два разных вопроса. Если мы хотим узнать, кто совершил действие (вопрос к подлежащему), вопросительное слово стоит на месте подлежащего, и do / does / did не нужны: Who called you? — Aziz called me.
Если мы хотим узнать, кого или что затронуло действие (вопрос к дополнению), используется обычный порядок вопроса с do / does / did: Who did you call? — I called Aziz.
В вопросе к подлежащему глагол стоит в той же форме, что и в утвердительном предложении: в Present Simple с -s (Who lives here?), в Past Simple — с -ed или во второй форме (Who broke the window?).
Сравнение с русским и узбекским
В русском разницу показывает падеж: кто — кого, кому; что — что (винительный). Порядок слов свободный, вспомогательного глагола нет. Выучив, что в вопросе нужен did, русскоязычные начинают ставить его везде: «Who did call you?», «What did happen?». Запомните: вопрос «кто?/что?» к подлежащему — без do / did, вопрос «кого?/кому?/что?» к дополнению — с do / did. И ещё: по-русски предлог стоит в начале («С кем ты живёшь?»), а по-английски — в конце: Who do you live with?
Bogʻliq mavzular
- Soʻroq soʻzlari A1
- Oʻtgan oddiy zamon: inkor va soʻroq gaplar A1
- Hozirgi oddiy zamon: soʻroq va inkor gaplar A1
- Muloyim bilvosita savollar B1
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.