To be feʼli: am, is, are
Kim yoki nima ekanini, qayerdaligini, yoshini va holatini aytish uchun. A1
To be — ingliz tilidagi eng muhim feʼl. Uning maʼnosi «boʻlmoq», lekin oʻzbek tiliga koʻpincha tarjima qilinmaydi: I am a student — Men oʻquvchiman. U ism, yosh, kasb, joy va kayfiyat haqida gapirganda kerak.
Hozirgi zamonda uning uchta shakli bor: I bilan am, he, she, it bilan is, you, we, they bilan are. Gapirganda qisqa shakllar ishlatiladi: I'm, she's, they're.
Inkor gapda to be feʼlidan keyin not qoʻshiladi: I'm not tired. Soʻroq gapda esa to be egadan oldinga chiqadi: Are you ready?
Shakllar
I + am ('m)
he / she / it + is ('s)
you / we / they + are ('re)I'm fourteen, and my sister is ten.
I + am not ('m not)
he / she / it + is not (isn't)
you / we / they + are not (aren't)We aren't late, but the shop isn't open.
Am I …? / Is he / she / it …? / Are you / we / they …?
Yes, I am. / No, she isn't. / Yes, they are.Are you from Tashkent? — Yes, I am.
Qachon ishlatiladi
Kim ekanini aytish: ism, yosh, kasb, millat
- My name is Aziz. I'm 13. — Mening ismim Aziz. Men 13 yoshdaman.
- Her mother is a doctor. — Uning onasi shifokor.
Qayerdaligini aytish
- The keys are on the table. — Kalitlar stol ustida.
- Samarkand is in Uzbekistan. — Samarqand Oʻzbekistonda joylashgan.
Holat va xususiyatni aytish: qanday ekanini
- I'm tired and hungry. — Men charchadim va qornim och.
- This plov is delicious. — Bu palov mazali.
- It's cold today. — Bugun sovuq.
Oʻzbek tili bilan farqi
Oʻzbek tilida hozirgi zamonda «boʻlmoq» feʼli aytilmaydi — uning oʻrniga qoʻshimcha keladi: Men oʻquvchiman, U uyda. Ingliz tilida esa feʼl majburiy: I am a student, She is at home. Shuning uchun «I student», «She at home» kabi gaplar chiqib qoladi. Yana bir farq: oʻzbekcha gapda kesim oxirida turadi, inglizcha gapda am / is / are egadan keyin darhol keladi.
Eslatmalar
- Ogʻzaki nutqda va doʻstona xabarlarda qisqa shakllar ishlatiladi: I'm, you're, he's, it's, we're, they're, isn't, aren't. «I amn't» degan shakl yoʻq — faqat I'm not.
- Yosh be bilan aytiladi: I'm 15 yoki I'm 15 years old. «I'm 15 years» (old soʻzisiz) deyilmaydi.
- «Qornim och», «sovqotdim», «qoʻrqyapman» kabi holatlar ham be + sifat bilan aytiladi: I'm hungry, I'm cold, I'm scared.
Keng tarqalgan xatolar
- ✗ I student. ✓ I am a student.
Ingliz tilida to be feʼli tushib qolmaydi (kasbdan oldin esa a kerak). - ✗ She are my best friend. ✓ She is my best friend.
he, she, it bilan is ishlatiladi. - ✗ You are ready? ✓ Are you ready?
Soʻroq gapda to be egadan oldin turadi. - ✗ I am agree with you. ✓ I agree with you.
agree — oddiy feʼl, unga am / is / are kerak emas.
Mini test
1. My parents ___ at work now. is / are / am
Javob: are. My parents = they, shuning uchun are.
2. I ___ thirteen years old. am / is / have
Javob: am. Yosh to be bilan aytiladi, I bilan esa am.
3. ___ your brother at school today? Are / Does / Is
Javob: Is. your brother = he, soʻroq gapda Is boshida keladi.
4. The bank ___ open on Sundays. not is / isn't / aren't
Javob: isn't. The bank = it, inkor shakli is not (isn't).
5. Are you and Kamola friends? — Yes, we ___. is / do / are
Javob: are. Qisqa javobda savoldagi feʼl takrorlanadi: we are.
По-русски: Глагол to be: am, is, are
Чтобы сказать, кто или что это, где находится, сколько лет и как себя чувствует.
To be — самый важный глагол в английском. Он значит «быть», но по-русски обычно не переводится: I am a student — Я ученик. Он нужен, когда мы говорим об имени, возрасте, профессии, месте и настроении.
В настоящем времени у него три формы: с I — am, с he, she, it — is, с you, we, they — are. В речи используют краткие формы: I'm, she's, they're.
В отрицании после to be ставится not: I'm not tired. В вопросе to be выходит вперёд, перед подлежащим: Are you ready?
Сравнение с русским и узбекским
В русском глагол «быть» в настоящем времени обычно пропускают: «Я студент», «Она дома», иногда ставят тире: «Мама — врач». В английском глагол обязателен: I am a student, She is at home, My mum is a doctor. Поэтому главная ошибка — пропустить его: «I student», «She at home». Кроме того, вместо одного «есть» в английском три формы — am, is, are, и выбор зависит от подлежащего.
Bogʻliq mavzular
- Kishilik olmoshlari A1
- There is / there are: … bor A1
- To be feʼlining oʻtgan zamoni: was / were A1
- Have got: … bor (egalik) A1
- Hozirgi oddiy zamon A1
Qisqa darslar, 12 ta oʻyin, hikoyalar va oʻzbek yoki rus tilida tushuntiradigan sunʼiy intellekt oʻqituvchisi — A1 dan IELTS gacha. Учите английский с Сафией — на узбекском или русском.